Barrieres

Barrieres‘Beyond GDP benaderingen’ zijn nog niet doorontwikkeld tot een groot verhaal met een overtuigende visie en daaraan gekoppelde strategieën. Het dogmatische economische groeidenken is nog steeds de dominante zienswijze op maatschappelijke ontwikkeling. Dit ondanks de grote crisis van 2008 en toenemende kritiek op het vrije marktdenken.

Als gevolg krijgt de politiek geen duidelijke opdracht van de burgers om in te zetten op beyond GDP benaderingen. Gesteund door wetenschappelijke inzichten, de noodzaak om antwoorden te vinden op de grote vraagstukken van deze tijd en de eigen ideologische crisis, waarin veel partijen verkeren, wordt soms aarzelend toch die weg ingeslagen, maar dan op zijn best als een zijspoor naast de vertrouwde werkwijzen. De mogelijkheden van de nationale politiek zijn verzwakt door het weggeven van bevoegdheden aan supra nationale instellingen, dit terwijl de slagkracht van de internationale politiek beperkt is door verschillende belangen. Een extra complicatie is ook de toegenomen macht van het multinationals, die uit hun aard niet voor de collectieve zaak kunnen zorgdragen. Met een krachtige lobby weten ze de publieke opinie en beleidsmakers te beïnvloeden.

Weinig steun uit de politiek betekent weinig budget en een lage prioriteit bij overheden. De kaders waarin de overheid beweegt zijn daarbij rigide en conventioneel: een heel stelsel aan routines is ingebed en leidt tot een orthodoxe manier van werken. De verschillende afdelingen zijn niet ingericht op geïntegreerde werkwijzen en belangen staan dat ook vaak in de weg. In een dergelijk klimaat is weinig ruimte voor grote nieuwe ideeën. Er is veel visie, overtuigingskracht, doorzettingsvermogen en druk voor nodig om dat te veranderen.

Beyond GDP benaderingen zijn omvangrijk en complex: er is sprake van een nieuw paradigma voor maatschappelijke ontwikkeling. De ambitie om al de bestaande kennis en wijsheid samen te smeden tot een nieuwe kijk op groei is een proces dat nooit af is en pas sinds de 21e eeuw serieus op gang is gekomen. Zo zijn bijvoorbeeld indicatoren(sets) voor beyond GDP nog volop in ontwikkeling en worden die nog maar weinig gebruikt in geïntegreerde beleidsroutines, ook die beleidsroutines staan nog aan het begin van hun ontwikkelingscyclus, zo ook analytische modellen die de beleidsvoering ondersteunen. De rol die instituties waaronder de vrije markt moeten spelen is nog onvoldoende uitgewerkt en concepten zijn nog onvoldoende gefundeerd.

Verandering is een moeizaam en langdurig proces. Dat geldt niet alleen voor instituties maar ook voor mensen. Ook zij zijn vaak conservatief, door gewoonte gedreven, slechts beperkt rationeel en slechts in beperkte mate gericht op collectieve belangen die spelen op de lange termijn.

Voor een nadere uitwerking zie het boek “Welstendige Ontwikkeling, een betere kijk op groei” dat is verbonden aan deze site.