Doel

Weten wat we willenHet doel

Vrijwel iedereen wil geluk niet alleen vandaag, maar ook morgen en op de lange termijn. We willen we ons welzijn verdiepen, verbreden en bestendigen: welstendigheid.

Verdiepen: Nederlanders (en Belgen) rapporteren hoge cijfers voor welzijn, gemiddeld een 7,5. Het kan nog aanzienlijk beter, bij een 8,5 zijn de maximaal haalbare scores in zicht. Een bron van inspiratie is bij de Denen te vinden, die scoren nu al bijna een 8. Altijd zijn er mogelijkheden voor verbetering te vinden, ook bij de Denen.

Verbreden: Ieder individu wil zijn aangeboren gelukspotentieel verzilveren en ieder net land wil naar die 8,5 in geluk.

Bestendigen: Welzijn willen we niet alleen vandaag maar ook morgen, op de lange termijn en voor toekomstige generaties.

Het doel wordt inmiddels onderschreven door de VN in de unaniem aanvaarde resolutie 65/309 van 2011, de EU strategie 2010 – 2020, verschillende landen en tal van instanties. Op ministerieel niveau is het binnen de OESO in 2013 verwoord als “The ultimate goal is improving people’s well-being and making growth inclusive and sustainable”  (zie p. 5, punt 14). De regering in de UK heeft het in 2014 uitgeroepen tot core business. Daar wordt ook daadwerkelijk gevolg aan gegeven.

Meten wat belangrijk ismeten

Gestructureerd werken aan WO begint bij het meten wat belangrijk is. In de afgelopen jaren zijn hier enorme sprongen gemaakt. Er is een flinke consensus aan het ontstaan over belangrijke parameters. Niet alles is daarbij in geld uit te drukken. De staat van het milieu en welzijnsaspecten verdienen een evenwichtige plek in onze rapportages. Een gedegen rapport over dit onderwerp is in 2009 opgesteld onder de verantwoording van Nobelprijswinnaars. Het rapport Wellbeing and Policy van 2014 geeft een kort overzicht. De ‘state of art’ medio 2014 staat in de link. En een Nederlandstalig rapport van 2016 plus een artikel met veel goede links.

Op 25 september 2015 zijn de VN Sustainable Development Goals voor 2030 aangenomen. Voor Nederland wordt dit uitgewerkt in een PBL rapport van 2016.

Meetinstrumenten

Informatie moet juist, zo volledig mogelijk, goed getimed, gepresenteerd, gedoseerd, evenwichtig en toegesneden zijn. Enkele voorbeelden van meetinstrumenten die de  complexiteit proberen te vangen:

Internationaal: Sinds 20122013, 2015, 2016 is er het World Happiness Report van de VN en ook is er de the Social Progress Index (SPI). De  Bertelsmann Stiftung rapporteert Sustainable Governance Indicators (SGI) voor landen. De Better Life Index is te vinden op een interactieve website van de OESO. Ook de Legatum Prosperity Index is interactief.  De Sustainable Society Foundation timmert in Nederland aan de weg met de Sustainable Society Index (SSI). In “Het milieu in Europa, toestand en verkenning 2015” staat het milieu voorop maar blijkt een duidelijk besef wat milieukwaliteit betekent voor welzijn.

Nationaal: De Nederlandse overheid rapporteert nog niet structureel. In 2009, 2011, 2014 hebben de gezamenlijke planbureaus de Monitor Duurzaam Nederland uitgebracht.

Lokaal: Een voorbeeld uit Canada is de Canadian Index of Wellbeing

Circles_of_sustainability

In de figuur Circles of Sustainability zijn scores op belangrijke parameters samengebracht voor Melbourne Australië 2011.

De intenties en prestaties van Nederlandse gemeenten worden in verschillende indexen weergegeven. Intenties en ambities van gemeenten zijn samengebracht in de Duurzaamheidsmeter. Een weergave op basis van feitelijke prestaties is te vinden in de Nationale monitor gemeentelijke duurzaamheid 2014. De Gemeentelijke Duurzaamheidsindex (GDI2.0) gebruikt een minder omvangrijke indicatorset dan de Nationale monitor gemeentelijke duurzaamheid. Deze eenvoud is voor kritiek vatbaar, maar de webpresentatie kan als voorbeeld dienen. Grote gemeenten produceren gedetailleerde rapportages. Een voorbeeld van Amsterdam en toegespitst op welzijn.

Samengestelde indicatoren

De maatschappelijke vooruitgang objectief weergeven in één of enkele indicatoren is onmogelijk, ook de hierboven behandelde meetinstrumenten kunnen dat niet. Een indicator is immers samengesteld uit tal van factoren. Bepalen welke factoren worden meegewogen en hoe de weging tot stand komt is geen waardevrij proces. Toch is er een behoefte aan samengestelde indicatoren. Een goede indicator geeft compacte informatie, overzicht en focus. Ideaal, zolang de beperking wordt ingezien. De kritiek op indicatoren is zo oud als indicatoren zelf. De zoektocht naar betere is een continu proces.

Voor een overzicht van samengestelde indicatoren zie de tabel 1 op bladzijde 16. De trend richting WO is hier duidelijk waarneembaar. Economische indicatoren, sociale indicatoren, milieu indicatoren en gecombineerde indicatoren volgen in de tijd.